Menu
เกี่ยวกับโครงการ
กลุ่มชาติพันธุ์
รายงานลงพื้นที่
ข่าวประชาสัมพันธ์
REงานวิจัย
เกี่ยวกับเรา
สมุดเยี่ยม
กระดานข้อความ
......

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

กลุ่มชาติพันธุ์โซ่ (ทะวืง)

 

 

 


โซ่ (ทะวืง) เป็นกลุ่มชาติพันธุ์หนึ่ง ตั้งถิ่นฐานอยู่ในเขต ตำบลปทุมวาปี อำเภอส่องดาว จังหวัดสกลนคร เป็นกลุ่มชนที่พูดภาษาในตระกูลออสโตรเอเชียติก กลุ่มมอญ-เขมร สาขาเวียดติก (สาขาเดียวกับภาษาเวียดนาม) คนทั่วไปเรียกชนกลุ่มนี้ว่า โซ่ ซึ่งมักจะสับสนกับคนโซ่กลุ่มใหญ่ที่อำเภอกุสุมาลย์ จังหวัดสกลนคร ซึ่งเป็นคนละกลุ่มภาษาแต่อยู่ในตระกูลออสโตรเอเชียติกเช่นเดียวกัน เนื่องจากชนกลุ่มนี้มีประวัติการอพยพมาจากเขตคำม่วน สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว โดยเฉพาะเขตหมู่บ้านทะวืงเมื่อกว่าร้อยปีมาแล้ว จึงเรียกชื่อกลุ่มและภาษาดังกล่าวนี้ว่า โซ่ (ทะวืง) เพื่อแยกโซ่กลุ่มนี้ออกจากกลุ่มโซ่ที่อำเภอกุสุมาลย์ ปัจจุบันมีคนพูดภาษาโซ่ (ทะวืง) อยู่ประมาณ 1,000 คน


ในปัจจุบันภาษาโซ่ (ทะวืง) และวัฒนธรรมของชาวไทยโซ่ (ทะวืง) ตกอยู่ในภาวะวิกฤต ถึงขั้นใกล้สูญ เนื่องจากแต่เดิมชาวโซ่ (ทะวืง) มีทัศนคติว่าภาษาโซ่ (ทะวืง) ของตนพูดไม่เหมือนภาษาของคนอื่นๆ พูดแล้วคนอื่นฟังไม่เข้าใจ จะถูกคนอื่นล้อเลียน ถูกติเตียน หรือถูกขู่ว่าจะถูกทำร้ายร่างกาย ดังนั้นเมื่อออกจากหมู่บ้าน ชาวไทยโซ่ (ทะวืง) จะไม่พูดภาษาโซ่ (ทะวืง) ของตน นอกจากนี้ กลุ่มชาติพันธุ์อื่นก็มีทัศนคติในด้านลบต่อภาษาโซ่ (ทะวืง) ว่าเป็นภาษาของคนป่าคนดงอีกด้วย ชาวไทยโซ่ (ทะวืง) จึงมักจะฉงนสนเท่ห์ และไม่สนใจที่จะอนุรักษ์หรือธำรงภาษาและวัฒนธรรมของตนในเบื้องต้น มีความหวาดระแวง เมื่อมีผู้สนใจอยากศึกษาภาษาโซ่ (ทะวืง) ชาวโซ่ (ทะวืง) แต่หลังจากคณะอาจารย์และนักศึกษามีความสนใจศึกษาเรื่องภาษาและภาษาศาสตร์เชิงสังคมของกลุ่มนี้ จนสามารถนำมาวางแผนเพื่อการอนุรักษ์และฟื้นฟูภาษาและวัฒนธรรมของคนกลุ่มนี้ ทำให้คนกลุ่มนี้มีทัศนคติที่ดีขึ้นต่อภาษาและวัฒนธรรมของตน จนกระทั่งลุกขึ้นมาดูแลรักษาภาษาและวัฒนธรรมด้วยตนเอง ตลอดจนสืบค้นภูมิปัญหาด้านอื่นๆ อีกด้วย เช่น เรื่องสมุนไพร เป็นต้น


อนึ่งคนโซ่ (ทะวืง) มิได้อยู่ตามลำพังในกลุ่มของตน แต่อยู่ร่วมกับกลุ่มชาติพันธุ์อื่นๆ และมีการแต่งงานข้ามกลุ่มชาติพันธุ์จึงพูดภาษาอื่นๆ ได้ เช่น ภาษาลาว ภาษาญ้อ หรือภาษาผู้ไทย เป็นต้น

 
โครงการวิจัยเพื่อท้องถิ่นประเด็นการฟื้นฟูภาษาและวัฒนธรรมกลุ่มชาติพันธุ์โซ่ (ทะวืง)

- โครงการการอนุรักษ์และฟื้นฟูภาษา ประเพณี วัฒนธรรมของชาวไทยโซ่ (ทะวืง) ตำบลปทุมวาปี อำเภอส่องดาว จังหวัดสกลนคร (2548 - 2549)

- โครงการ “แนวทางการพัฒนาภาษาโซ่ (ทะวืง) จากชุมชนเข้าสู่ระบบโรงเรียน ต.ปทุมวาปี อ.ส่องดาว จ.สกลนคร”(2549 - 2550)

- โครงการ “แนวทางการฟื้นฟูภูมิปัญญาในการรักษาและดูแลสุขภาพของชาวโซ่ (ทะวืง)” ตำบลปทุมวาปี อำเภอส่องดาว จังหวัดสกลนคร (2550 - 2551)